در هر اتاق رادیولوژی، CT یا آنژیوگرافی، پنجرهای هست که کمتر کسی دربارهاش حرف میزند. تکنسین روزی صدها بار از پشت آن به بیمار نگاه میکند، وضعیتش را میپاید، با او حرف میزند و لحظهی تابش را انتخاب میکند. این پنجره باید همزمان دو کار متضاد انجام دهد: نور را بهراحتی عبور دهد و پرتو را تقریباً بهطور کامل متوقف کند.
شیشهی سربی همین کار را میکند. شیشهای که مقدار زیادی اکسید سرب در ترکیبش دارد و به همین دلیل، با وجود شفافیت، در برابر پرتو ایکس مانند دیواری سربی عمل میکند.
ضخامت را چه کسی تعیین میکند؟
روی هر شیشهی سربی، دو عدد اهمیت دارد: ضخامت فیزیکی شیشه و معادل سربی آن، یعنی اینکه آن شیشه به اندازهی چند میلیمتر سرب خالص پرتو را تضعیف میکند. اما اینکه اتاق شما به چه معادل سربیای نیاز دارد، از روی عادت یا اتاق همسایه تعیین نمیشود.
معادل سربی لازم برای دیوارها، در و پنجره، با یک محاسبهی حفاظ مشخص میشود. این محاسبه را کارشناس فیزیک بهداشت یا حفاظت پرتویی انجام میدهد و عواملی مثل نوع دستگاه، ولتاژ کاری، حجم کار روزانه، فاصلهی پنجره از منبع و پراکندهساز، و نوع استفاده از فضای پشت پنجره را در نظر میگیرد. یک اتاق رادیولوژی عمومی، یک اتاق CT و یک اتاق دندانپزشکی، ممکن است نیازهای کاملاً متفاوتی داشته باشند.
پیشنهاد ما این است که پیش از سفارش شیشه، نتیجهی این محاسبه را در دست داشته باشید. سفارش شیشهای ضعیفتر از نیاز، خطر است؛ سفارش شیشهای بسیار قویتر از نیاز هم وزن و هزینه را بیدلیل بالا میبرد.
قاب؛ جایی که بیشتر نشتیها اتفاق میافتد
شیشهی سربی هر قدر هم استاندارد باشد، اگر میان آن و دیوار شکافی بماند، پرتو راهش را پیدا میکند. به همین دلیل قاب پنجره، بخشی از حفاظ است و نه فقط یک ابزار نگهدارنده.
قاب مناسب، خودش پوشش سربی دارد و طوری طراحی میشود که لبههای شیشه را بپوشاند و با پوشش سربی دیوار همپوشانی داشته باشد. هیچ نقطهای در اطراف پنجره نباید وجود داشته باشد که پرتو بتواند از میان درز، پیچ یا لبهی شیشه عبور کند. این همان جایی است که کیفیت نصب، اهمیتی هماندازهی کیفیت شیشه پیدا میکند.
اندازه و جای پنجره
پنجره باید جایی نصب شود که تکنسین از پشت میز کنترل، دید کامل و بیمانعی به بیمار و دستگاه داشته باشد. اندازهی آن هم باید متناسب با این دید باشد. پنجرهی کوچکتر سبکتر و ارزانتر است، اما اگر تکنسین برای دیدن بیمار مجبور شود از پشت میز بلند شود یا سرک بکشد، هدف اصلیاش را از دست داده است.
ارتفاع نصب را هم با قد افراد و ارتفاع میز کنترل هماهنگ کنید. پنجرهای که برای نشسته کار کردن طراحی شده، باید از روی صندلی دید کافی بدهد.
شیشه سربی یا اکریلیک سربی؟
در کنار شیشهی سربی، ورقهای اکریلیک سربی هم وجود دارند. این ورقها سبکترند و در برابر ضربه نمیشکنند، و برای همین در پاراوانهای متحرک و حفاظهای سقفی کاربرد زیادی دارند.
اما اکریلیک سربی در برابر خراش آسیبپذیرتر است و برای رسیدن به معادل سربی بالا، معمولاً ضخامت بیشتری لازم دارد. برای پنجرههای ثابت اتاق کنترل، بهخصوص وقتی معادل سربی بالا لازم است، شیشهی سربی همچنان انتخاب رایج است. انتخاب نهایی به معادل سربی لازم، اندازهی پنجره و شرایط نصب بستگی دارد.
نگهداری و تمیز کردن
شیشهی سربی به دلیل ترکیب خاصش، از شیشهی معمولی نرمتر است و در برابر خراش و بعضی مواد شیمیایی حساسیت بیشتری دارد. چند نکتهی ساده، شفافیتش را سالها حفظ میکند:
برای تمیز کردن از دستمال نرم و تمیز و یک شویندهی ملایم استفاده کنید.
از پودرهای ساینده، اسکاج، تیغ و شیشهپاککنهای حاوی اسید یا آمونیاک قوی پرهیز کنید.
شیشه را بلافاصله پس از تمیز کردن خشک کنید تا لکهی آب روی آن نماند.
اگر سازنده دستورالعمل خاصی برای تمیز کردن داده، همان را دنبال کنید.
و اگر روزی شیشه ترک برداشت یا قاب آسیب دید، آن را فقط یک مشکل ظاهری نبینید. پنجرهی آسیبدیده باید بررسی و در صورت لزوم تعویض شود.
حرف آخر
شیشهی سربی را نمیشود جدا از اتاقی که در آن نصب میشود انتخاب کرد. محاسبهی درست، قاب مناسب و نصب دقیق، سه حلقهای هستند که با هم یک حفاظ قابل اعتماد میسازند. اگر یکی از این حلقهها ضعیف باشد، پنجرهای که قرار بود محافظ باشد، به نقطهی ضعف اتاق تبدیل میشود.
شیشههای سربی را همراه با قاب و نصب ارائه میکنیم و ضخامت آن را بر اساس محاسبهی حفاظ اتاق شما تعیین میکنیم. برای اطلاعات بیشتر، صفحهی شیشه سربی را ببینید یا درخواستتان را برای کارشناسان ما ثبت کنید.